درخت مباركى است . و دندان را حكيم على الاطلاق ، به حكمت كاملهء خود ، خلق كرده است در حيوان ، تا آلت جائيدن غذا باشد و به سبب آن ، آسان شود هضم طعام در معده و موجب اصلاح معده باشد . و دندان در اصل خلقت ، جوهرى است در نهايت صفا و جلا ، و به تقريب جائيدن طعام چركن و كثيف مىشود و به سبب كثافت او ، عفونت دهن بهم مىرسد . و عفونت دهن ، موجب فساد دماغ است . يعنى : هر گاه مسواك كرد مؤمن زيرك ، به چوب لطيف مسواك و ماليد او را بر جوهر صاف پاك كه دندان است ، بر طرف مىشود از دندان ، چرك و كثافت و به صفت اصلى كه صفا و جلا است ، عود مىكند . و همچنين دل مؤمن در اصل خلقت و پيش از ارتكاب معاصى ، در غايت صفا و جلا است و از كدورات جسمانى و تعلَّقات شهوانى و غواشى هيولانى ، عارى و مجرّد است و به سبب مجاورت با بدن ظلمانى و اشتغال به تعلَّقات جسمانى ، ظلمت و تيرگى بهم رسانيده و مثل دندان چركن ، چركن شده و از غذاى اصلى و قوت روحانى كه ذكر خدا و به ياد او بودن است ، دور مانده . و اين دل را به اصطلاح عرفا « دل منكوس » مىگويند و عود اين دل منكوس ، به صفا و جلا نمىشود ، مگر به مصقل توبه و پشيمانى و ريختن آب حسرت از چشم گريانى ، و به اين معنى اشارت كرد كه : كذلك خلق الله القلب طاهرا صافيا ، و جعل غداءه الذّكر و الفكر و الهيبة و التّعظيم ، و إذا شيب القلب الصّافى في تغذيته بالغفلة و الكدر ، صقل بمصقلة التّوبة و نظَّف بماء الانابة ، ليعود على حالته الاولى و جوهرته الاصليّة الصّافية . يعنى : همچنين خلق كرده است حكيم على الاطلاق ، دل آدمى را مثل دندان در اصل خلقت ، پاك و صاف و منزّه از ظلمت و تيرگى ، و گردانيده غذاى او را در اصل خلقت ، ذكر و فكر جناب خودش ، و از عظمت و بزرگوارى او غافل نبودن . و هر گاه آلوده شد اين جوهر لطيف صاف ، به مجاورت بدن ظلمانى به كثافت و